rugby.far.org.pl
far.org.pl
Rozgrywki ligowe O grze Kalendarium Galeria Kontakt
far.org.pl
far.org.pl
far.org.pl
far.org.pl
far.org.pl

Rugby na wózkach

Stworzone w latach siediemdziesiątych przez trzech Kanadyjczyków z miasteczka Winnipeg. Dwóch z nich to byli zawodnicy koszykówki na wózkach, którzy jako tetraplegicy mieli trudności ze zrealizowaniem swoich sportowych ambicji w tej dyscyplinie sportu. Trzeci był profesorem architektury, który zajmował się projektowaniem obiektów rekreacyjnych dla osób niepełnosprawnych. Wspólnie postanowili wymyślić grę dla osób z porażeniem czterokończynowym (tetraplegią). Kanadyjczycy nazwali grę "murderball" (zabójcza piłka). Pierwsze Narodowe Mistrzostwa Kanady odbyły się w 1979 roku. W 1981 roku zaprezentowano grę w USA i zmieniono nazwę gry na Quad Rugby (QR). W 1982 roku odbył się pierwszy Międzynarodowy Turniej Quad Rugby z udziałem 2 drużn kanadyjskich (Manitoba i Saskatchewan) i 2 drużn USA (North Dakota i Minesota). 

Rugby na wózkach rozwijało się intensywnie w Kanadzie oraz Stanach Zjednoczonych. W 1988 roku w celu przeprowadzenia Mistrzostw USA w Quad Rugby, założono Stowarzyszenie Quad Rugby Stanów Zjednoczonych (U.S. Quad Rugby Association – USQRA). Pod koniec lat osiemdziesiątych Quad Rugby przedstawiono w Wielkiej Brytanii, która w 1989 roku wzięła udział w Międzynarodowym Turnieju QR w Toronto, rywalizując z drużnami z Kanady i Stanów Zjednoczonych. W 1990 roku Quad Rugby zaprezentowano na Światowych Igrzyskach Sportowych Paraplegików w Stoke Mandeville. Zaczęto zwracać uwagę, aby nie użwać nazwy Quad Rugby ponieważ sugeruje ona, iż dyscyplina ta jest przeznaczona wyłącznie dla osób z uszkodzeniem rdzenia kręgowego w odcinku szyjnym (quadriplegików tj. tetraplegików), co nie jest prawdą, ponieważ w rugby grają również osoby z dystrofią mięśniową, porażeniem mózgowym czy polio. Właściwym określeniem jest Rugby na Wózkach - RnW (Wheelchair Rugby). W 1993 roku utworzono Międzynarodową Federację Rugby na Wózkach (International Wheelchair Rugby Federation - IWRF) i gra ta stała się dyscypliną medalową Światowych Igrzysk Sportowych Paraplegików w Stoke Mandeville. W listopadzie 1995 roku w Szwajcarii (Notwill) odbyły się pierwsze Mistrzostwa Świata Rugby na Wózkach, które rozgrywane są co 4 lata. W tym samym roku Rugby na Wózkach otrzymało status dyscypliny paraolimpijskiej, dzięki któremu w Atlancie (1996 r.) znalazło się w programie jako dyscyplina pokazowa. W czerwcu 1997 w Holandii (Nigmegan) odbyły się pierwsze Mistrzostwa Europy Rugby na Wózkach, które rozgrywane są co 2 lata. W 2000 roku w Sydney RnW było paraolimpijską konkurencją medalową.

Do Polski Rugby na Wózkach (RnW) dotarło ze Szwecji za pośrednictwem Fundacji Aktywnej Rehabilitacji – organizacji pozarządowej, zajmującej się rehabilitacją osób z uszkodzeniem rdzenia kręgowego. Pierwsze tygodniowe szkolenie odbyło się w kwietniu 1997 roku w  Ośrodku Przygotowań Olimpijskich w Spale. Poprowadził je Tomas Engblom, ówczesny zawodnik czołowej szwedzkiej drużny Nacka Pick Pack oraz kadry narodowej. Celem szkolenia była demonstracja zasad gry i wstępna ocena potencjału przyszłych zawodników. Od września 1997 roku rozpoczęły się treningi w Warszawie, Poznaniu i Katowicach. Warunkiem oficjalnego zaistnienia Polski na prestiżowych imprezach uznawanych przez IWRF i dających prawo udziału w zawodach rangi mistrzowskiej był start w World Wheelchair Games. W sierpniu 1998 roku reprezentacja Polski wzięła udział w tych zawodach w Stoke Mandeville (Anglia), gdzie uzyskała kwalifikacje do Mistrzostw Europy.

W październiku pojawiły się w Polsce pierwsze sportowe wózki do rugby – do tej pory zawodnicy trenowali na standardowych wózkach aktywnych, a na turniejach startowali na wózkach pożczonych od rywali.
W 1999 roku Polacy po raz pierwszy wzięli udział w Mistrzostwach Europy. W gronie 12 najlepszych ekip europejskich zespół polski zajął 10 miejsce. Mając na uwadze małe doświadczenie reprezentacji Polski wynik ten należ traktować jako duż sukces sportowy. Potwierdzeniem uznania dla osiągnięć Polaków było uhonorowanie Sławomira Sękowskiego tytułem Najwartościowszego Gracza Mistrzostw Europy (MVP), który przyznawany jest na podstawie głosów trenerów oraz sędziów.

W latach 1999-2001 odbywało się w Polsce kilka turniejów rocznie, oprócz tego drużny klubowe uczestniczyły w turniejach zagranicznych.

Na jesieni 2001 roku powstała Polska Liga Rugby na Wózkach (PLRnW), której celem jest wyłonienie Mistrza Polski. Rozgrywki odbywają się w systemie turniejowym w cyklu kalendarzowym wiosna-jesień (4 turnieje w roku), zgodnie z Międzynarodowymi Przepisami Rugby na Wózkach IWRF. Obecnie bierze w nich udział 13 zespołów. Organizatorem ligi jest Fundacja Aktywnej Rehabilitacji.


Tekst na podstawie pracy: "Rozwój rugby na wózkach i jego wpływ na możliwości funkcjonalne tetraplegików" autorstwa N. Morgulec i R. Skrzypczyka zamieszczony za zgodą redakcji Wychowania Fizycznego i Sportu; © 2003

Udział Polaków w mistrzostwach Europy:

  • 2013 - miejsce 9
  • 2011 - miejsce 5
  • 2009 - miejsce 5
  • 2007 - miejsce 7
  • 2005 - miejsce 10
  • 2003 - miejsce 10
  • 2001 - miejsce 10
  • 1999 - miejsce 10
Udział Polaków w mistrzostwach Świata:
  • 2010 - miejsce 8



IWRF    |    Forum